قورباغهها یا Anuran بزرگترین و متنوعترین گروه دوزیستان هستند

آنها به پرشهای بلند، چرخه زندگی جالب و صداهای متنوع و پیچیدهشان معروفاند. قورباغهها مانند سمندرها و سیسیلینها دوزیستاند؛ یعنی خونسرد هستند و بخشی از زندگی خود را در آب و بخشی را در خشکی میگذرانند. آنها در فرآیندی به نام دگردیسی، از لاروهای شناگر یا «قورباغهماهی» به قورباغه بالغ تبدیل میشوند.
قورباغهها از نظر اندازه، رنگ، الگوهای بدنی، محل زندگی، نوع تغذیه و رفتارهای جفتگیری تنوع زیادی دارند. با این حال، بسیاری از گونهها بهدلیل تخریب زیستگاه، گرمتر شدن زمین و نوعی قارچ پوستی خطرناک در معرض انقراض قرار گرفتهاند.

چند نکته جالب درباره قورباغهها
قورباغهها از پوست خود برای تنفس و جذب آب استفاده میکنند. بعضی گونهها حتی تخمهای در حال رشد خود را روی بدن یا در پوست نگهداری میکنند. بعضی قورباغهها میتوانند بیش از ۵۰ برابر طول بدن خود بپرند. پاهای پردهدارشان به آنها کمک میکند شنا کنند، در جریانهای قوی آب حرکت کنند، در هوا سر بخورند یا حتی در خاک حفاری کنند. بیشتر قورباغهها بیمهرگان را میخورند، اما برخی گونههای بزرگتر حتی پستانداران کوچک مثل جوندگان را هم شکار میکنند.
دانشمندان تاکنون بیش از ۷۶۰۰ گونه قورباغه در جهان شناسایی کردهاند و هر سال گونههای جدیدی هم کشف میشود. اندازه آنها بسیار متنوع است؛ بعضی قورباغهها فقط چند میلیمتر طول دارند، درحالیکه قورباغه گولیات در غرب آفریقا میتواند تا حدود ۳۲ سانتیمتر طول و بیش از ۳ کیلوگرم وزن داشته باشد.
رنگها و استتار
قورباغهها رنگهای بسیار متنوعی دارند. برخی رنگهای سبز، قهوهای و خاکی دارند تا میان برگها، علفها و تنه درختان پنهان شوند. بعضی دیگر مثل قورباغههای سمی، رنگهای بسیار تند و درخشان دارند تا به شکارچیان هشدار دهند که خوردن آنها خطرناک است. حتی بعضی گونهها زیر نور فرابنفش میدرخشند و احتمالاً از این ویژگی برای ارتباط با یکدیگر استفاده میکنند.
تفاوت وزغ و قورباغه
در واقع «وزغ» نوعی قورباغه است. معمولاً وزغها بدن چاقتر، پوست خشکتر و زگیلمانندتر و پاهای عقبی کوتاهتری دارند؛ درحالیکه بسیاری از قورباغهها پاهای بلند و قدرتمند برای جهش دارند.
محل زندگی قورباغهها
قورباغهها برای زنده ماندن به رطوبت نیاز دارند، اما در زیستگاههای بسیار متنوعی زندگی میکنند؛ از برکهها و جنگلهای بارانی گرفته تا بیابانها و مناطق سرد. آنها در همه قارهها بهجز جنوبگان یافت میشوند و بیشترین تنوعشان در جنگلهای بارانی استوایی است. بعضی گونهها بیشتر عمرشان را روی درخت، برخی زیر زمین و بعضی حتی در محیطهای بسیار خشک یا سرد میگذرانند.
چرخه زندگی
قورباغهها بهدلیل دگردیسی معروف به داشتن «دو زندگی» هستند. بیشترشان تخمهای ژلهای و شفاف را در آب میگذارند. پس از یک تا سه هفته، تخمها به لاروهایی شبیه ماهی تبدیل میشوند. این لاروها بهمرور ستون فقرات، پاها و دستها پیدا میکنند، دمشان جذب بدن میشود و سرانجام به قورباغه بالغ تبدیل میشوند.

تغذیه و شکار
تقریباً همه قورباغهها گوشتخوارند. قورباغههای بالغ معمولاً حشرات، مگسها، عنکبوتها، حلزونها و کرمها را میخورند. گونههای بزرگتر میتوانند موش، ماهی، عقرب، پرندگان کوچک، مارها و حتی دوزیستان دیگر را شکار کنند. زبان قورباغهها بسیار سریع، نرم و چسبناک است و در بعضی گونهها آنقدر قوی است که میتواند طعمهای چند برابر وزن بدن قورباغه را نگه دارد.
آیا قورباغهها سمیاند؟
بیش از ۱۸۰ گونه قورباغه سمی هستند. سم آنها معمولاً از پوستشان ترشح میشود و میتواند برای شکارچیان خطرناک یا حتی کشنده باشد. بعضی گونهها علاوه بر سمی بودن، توان تزریق سم هم دارند؛ یعنی میتوانند با ساختارهای تیز بدن خود سم را وارد بدن مهاجم کنند.
چرا قورباغهها در خطرند؟
جمعیت بسیاری از قورباغهها در جهان بهسرعت در حال کاهش است. از دهه ۱۹۸۰ تاکنون، بیش از ۲۰۰ گونه قورباغه ناپدید شدهاند. دلایل اصلی این بحران شامل تخریب جنگلها، از بین رفتن تالابها، تغییر اقلیم، شکار انسانی و قارچ پوستی خطرناکی به نام chytrid fungus است که میتواند پوست قورباغه را تخریب کند و تنفس پوستی آن را مختل سازد.
چرا حفاظت از قورباغهها مهم است؟
قورباغهها بیش از ۲۰۰ میلیون سال روی زمین زندگی کردهاند و نقش مهمی در اکوسیستم دارند. آنها با خوردن میلیاردها حشره به کنترل آفات کمک میکنند، خودشان غذای پرندگان و مارها میشوند و بهدلیل حساسیت بالا به آلودگی و تغییرات محیطی، شاخص سلامت زیستگاهها محسوب میشوند. برای کمک به بقای آنها باید از تخریب جنگلها و تالابها جلوگیری کرد، زیستگاههای مرطوب را بازسازی کرد و با بیماریهای قارچی تهدیدکننده آنها مقابله نمود.