نخستین واکسیناسیون شیرمیمون‌های صورت‌سیاه؛ تلاش برای نجات یکی از نادرترین نخستی‌های برزیل
سه شیرمیمون صورت‌سیاه وحشی برای نخستین بار علیه تب زرد واکسینه شدند؛ پژوهشگران امیدوارند در صورت تأیید پاسخ ایمنی، این برنامه به گروه‌های بیشتری در جنگل اطلس برزیل گسترش پیدا کند.
گروهی از پژوهشگران و دامپزشکان در برزیل برای نخستین بار سه شیرمیمون صورت‌سیاه را علیه تب زرد واکسینه کرده‌اند؛ اقدامی که می‌تواند به یکی از ابزارهای مهم حفاظت از جمعیت بسیار کوچک این گونه تبدیل شود.
این عملیات در ژوئیه ۲۰۲۶ در جزیره Superagui در ایالت پارانا انجام شد. سه حیوان شامل دو نر و یک ماده پس از زنده‌گیری کوتاه‌مدت تحت معاینه قرار گرفتند و علاوه بر دریافت واکسن، نمونه‌های خون، مو و مدفوع از آنها جمع‌آوری شد.
پژوهشگران همچنین برای هر حیوان میکروچیپ نصب کردند و قلاده‌های رادیویی به آنها بستند تا وضعیت سلامت، جابه‌جایی و رفتارشان پس از واکسیناسیون به‌طور مستمر بررسی شود.
شیرمیمون صورت‌سیاه با نام علمی Leontopithecus caissara تنها در بخش محدودی از جنگل اطلس در مرز ایالت‌های پارانا و سائوپائولو زندگی می‌کند. برآوردهای موجود نشان می‌دهد کمتر از ۴۰۰ فرد از این گونه در طبیعت باقی مانده‌اند و هیچ جمعیت پشتیبان شناخته‌شده‌ای از آن در اسارت وجود ندارد.
همین مسئله باعث شده شیوع یک بیماری عفونی بتواند تهدیدی جدی برای بقای این گونه باشد. تب زرد پیش‌تر تلفات سنگینی در میان برخی نخستی‌های برزیل ایجاد کرده و پژوهشگران شواهدی از گردش ویروس در منطقه زیست شیرمیمون‌های صورت‌سیاه نیز در اختیار دارند.
واکسن استفاده‌شده نسخه‌ای سازگارشده از واکسن تب زرد انسانی است. تیم تحقیقاتی پس از تزریق، حیوانات را دوباره به طبیعت بازگرداند و آنها را با استفاده از قلاده‌های رادیویی و دوربین‌های تله‌ای تحت نظر گرفت.
تا زمان انتشار گزارش، هیچ عارضه جانبی در سه شیرمیمون واکسینه‌شده مشاهده نشده است. پژوهشگران آنها را دوباره زنده‌گیری کرده‌اند تا نمونه خون جدید بگیرند و مشخص کنند آیا واکسن توانسته پاسخ ایمنی مؤثری ایجاد کند یا خیر.
اگر نتایج آزمایشگاهی موفقیت واکسن را تأیید کند، برنامه واکسیناسیون می‌تواند به گروه‌های بیشتری از شیرمیمون‌های صورت‌سیاه در Superagui و مناطق ساحلی سائوپائولو گسترش پیدا کند.
متخصصان تأکید می‌کنند واکسیناسیون تنها بخشی از برنامه حفاظت از این گونه است و حفاظت از زیستگاه، پایش بیماری‌ها و ایجاد یک جمعیت پشتیبان در محیط کنترل‌شده نیز برای کاهش خطر انقراض ضروری خواهد بود.
