
یکی از مشهورترین جمعیتهای شیر آفریقا با بحرانی جدی روبهرو شده است. در بخش Ishasha پارک ملی Queen Elizabeth اوگاندا، که به شیرهای درختنوردش شهرت جهانی دارد، اکنون تنها تعداد انگشتشماری شیر باقی مانده است.
اداره حیاتوحش اوگاندا اعلام کرده است فقط سه شیر بالغ شناختهشده در این منطقه باقی ماندهاند. گزارش دیگری نیز شمار فعلی شیرهای Ishasha را کمتر از پنج فرد عنوان کرده؛ وضعیتی که نگرانی جدی درباره امکان ادامه طبیعی این جمعیت ایجاد کرده است.
این کاهش شدید در حالی رخ داده که در دهه ۱۹۷۰ حدود ۸۰ شیر در خود بخش Ishasha زندگی میکردند. در مقیاس کل پارک Queen Elizabeth نیز جمعیت شیرها از حدود ۴۰۰ فرد در اواخر دهه ۱۹۷۰ به تنها ۳۹ فرد در سال ۲۰۲۲ کاهش یافته است.
از مهمترین عوامل این افت جمعیت میتوان به درگیری میان شیرها و دامداران محلی، شکار غیرقانونی، تلههای سیمی، تخریب زیستگاه و مسمومسازی اشاره کرد.
در یکی از شدیدترین حوادث سالهای اخیر، شش شیر در سال ۲۰۲۱ در Ishasha با سم کشته شدند. این حادثه همچنین باعث مرگ چندین کرکس شد و بار دیگر آسیبپذیری اکوسیستم منطقه را نشان داد.
برای مقابله با این روند، اداره حیاتوحش اوگاندا و انجمن حفاظت از حیاتوحش (WCS) یک قرارداد ۱۰ ساله برای مدیریت مشترک منطقه Ishasha امضا کردهاند. این برنامه بر حفاظت بهتر از حیاتوحش، احیای زیستگاه، کاهش تعارض انسان و حیوان و توسعه گردشگری پایدار تمرکز خواهد داشت.
یکی از گزینههایی که در این برنامه بررسی میشود، انتقال کنترلشده شیر از مناطق دیگر به Ishasha است. مسئولان تأکید کردهاند چنین اقدامی تنها زمانی انجام خواهد شد که شرایط زیستگاه مناسب باشد و عوامل اصلی کاهش جمعیت ابتدا کنترل شوند.
شیرهای Ishasha به رفتار غیرمعمول خود در بالا رفتن و استراحت روی درختان معروفاند؛ رفتاری که آنها را به یکی از مهمترین جاذبههای حیاتوحش اوگاندا تبدیل کرده است. از دست رفتن این جمعیت علاوه بر پیامدهای زیستمحیطی، میتواند بر گردشگری منطقه نیز تأثیر بگذارد.
کارشناسان هشدار میدهند جمعیت فعلی آنقدر کوچک شده که بدون مداخله حفاظتی جدی، احتمال بازیابی طبیعی آن بسیار پایین است.



